Ile kosztuje raport ESG?

Koszt przygotowania raportu ESG może wynosić od kilkunastu tysięcy do kilkuset tysięcy złotych. Rozpiętość jest duża, ponieważ pod nazwą „raport ESG” mogą kryć się bardzo różne opracowania – od dobrowolnego raportu przygotowanego przez małe lub średnie przedsiębiorstwo po pełną sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju zgodną z CSRD i standardami ESRS, podlegającą zewnętrznej atestacji.

Nie istnieje urzędowy cennik raportowania ESG. Cena zależy przede wszystkim od wielkości i struktury organizacji, zakresu obowiązku, dostępności danych oraz tego, ile pracy przedsiębiorstwo jest w stanie wykonać własnymi zasobami.

Najpierw należy ustalić, czy raport jest obowiązkowy

Przed zamówieniem usługi trzeba sprawdzić, czy przedsiębiorstwo rzeczywiście podlega obowiązkowej sprawozdawczości. W 2025 i 2026 roku regulacje unijne zostały istotnie zmienione i uproszczone, a terminy raportowania części przedsiębiorstw przesunięto.

Na poziomie Unii Europejskiej docelowy zakres CSRD został ograniczony zasadniczo do największych przedsiębiorstw, które zatrudniają ponad 1000 pracowników i osiągają przychody netto przekraczające 450 mln euro. Zastosowanie nowych zasad przez konkretną polską jednostkę wymaga jednak sprawdzenia aktualnego etapu wdrożenia regulacji do prawa krajowego.

Mniejsze przedsiębiorstwa mogą przygotowywać informacje dobrowolnie, zwłaszcza gdy oczekują ich banki, inwestorzy, ubezpieczyciele, kontrahenci albo podmioty znajdujące się wyżej w łańcuchu dostaw. W takim przypadku zakres opracowania może być znacznie węższy niż przy pełnej sprawozdawczości zgodnej z ESRS.

Orientacyjne koszty przygotowania raportu

Ceny rynkowe zależą od zakresu zamówienia i nie powinny być traktowane jako obowiązująca taryfa. W praktyce można przyjąć następujące orientacyjne przedziały:

Do tych kwot mogą dojść koszty atestacji przez firmę audytorską, obliczenia śladu węglowego, badań środowiskowych, wdrożenia systemu informatycznego, przygotowania danych w wymaganym formacie oraz dostosowania wewnętrznych procedur.

Największe grupy kapitałowe, przedsiębiorstwa przemysłowe oraz podmioty posiadające rozbudowany międzynarodowy łańcuch wartości mogą ponieść jeszcze wyższe wydatki. W ich przypadku raportowanie wymaga zebrania i uzgodnienia danych z wielu spółek, zakładów oraz dostawców.

Za co rzeczywiście płaci przedsiębiorstwo?

Najmniejszą częścią przedsięwzięcia bywa samo napisanie dokumentu. Najwięcej pracy pochłania ustalenie zakresu raportowania, zebranie wiarygodnych danych i stworzenie systemu, który pozwoli powtarzać proces w kolejnych latach.

Pierwszym etapem jest zazwyczaj analiza obowiązku prawnego i ocena luk. Pozwala ona ustalić, jakie informacje organizacja już posiada, które wymagają uporządkowania, a których dotychczas w ogóle nie gromadzono.

Następnie przeprowadza się ocenę podwójnej istotności. Organizacja analizuje z jednej strony swój wpływ na ludzi i środowisko, a z drugiej – wpływ zagadnień związanych ze zrównoważonym rozwojem na jej sytuację finansową, ryzyka i perspektywy rozwoju. Wynik tej oceny decyduje o zakresie ujawnień.

Kolejne koszty wiążą się z gromadzeniem danych środowiskowych, społecznych i zarządczych. Mogą one dotyczyć między innymi zużycia energii, emisji gazów cieplarnianych, odpadów, zatrudnienia, bezpieczeństwa pracy, praw człowieka, relacji z dostawcami, przeciwdziałania korupcji i sposobu zarządzania ryzykiem.

Dopiero po wykonaniu tych prac możliwe jest przygotowanie treści sprawozdawczości, jej uzgodnienie z kierownictwem oraz przeprowadzenie zewnętrznej weryfikacji, jeżeli wymagają jej przepisy.

Co najbardziej podnosi cenę?

Największym źródłem kosztów jest zwykle brak uporządkowanych danych. Jeżeli informacje znajdują się w różnych systemach, arkuszach i dokumentach albo poszczególne zakłady stosują odmienne metody obliczeń, konieczne staje się ich ujednolicenie i sprawdzenie.

Koszt wzrasta również wtedy, gdy organizacja wcześniej nie obliczała emisji gazów cieplarnianych, nie prowadziła analiz ryzyk ESG, nie posiadała polityk środowiskowych i społecznych albo nie monitorowała swojego łańcucha dostaw.

Znaczenie ma także branża. Przedsiębiorstwo usługowe, działające w jednej lokalizacji i posiadające prostą strukturę, będzie zazwyczaj łatwiejsze do opisania niż grupa produkcyjna obejmująca kilka zakładów, znaczące emisje, gospodarkę odpadami oraz rozbudowaną sieć dostawców.

Koszty, których często nie ma w ofercie

Porównując oferty, należy sprawdzić, czy cena obejmuje cały proces, czy wyłącznie przygotowanie tekstu. Poza wynagrodzeniem doradców przedsiębiorstwo ponosi również koszt pracy własnych pracowników i kadry zarządzającej.

W proces mogą być zaangażowane działy finansowe, kadrowe, prawne, zakupowe, operacyjne, środowiskowe, komunikacyjne i informatyczne. Konieczne mogą być również konsultacje z dostawcami, klientami, pracownikami oraz innymi interesariuszami.

Osobno mogą być wyceniane:

• obliczenie śladu węglowego w zakresach 1, 2 i 3;

• audyty środowiskowe i energetyczne;

• badanie łańcucha wartości;

• przygotowanie polityk i procedur;

• system informatyczny do zbierania danych;

• tłumaczenie raportu;

• oznakowanie danych w formacie elektronicznym;

• zewnętrzna atestacja sprawozdawczości.

Oferta, która nie wymienia tych elementów, może początkowo wyglądać korzystnie, ale prowadzić do znacznego wzrostu kosztów w trakcie realizacji.

Jak ograniczyć koszt raportowania?

Największe oszczędności przynosi dobre przygotowanie organizacji. Warto wyznaczyć osobę odpowiedzialną za proces, zinwentaryzować dostępne dane i ustalić jednolite zasady ich zbierania. Pomocne są istniejące systemy zarządzania, audyty energetyczne, procedury zgodności oraz certyfikaty środowiskowe, choć żaden z nich samodzielnie nie zastępuje raportowania.

Przed zawarciem umowy należy dokładnie określić rezultat zlecenia. Inny zakres będzie miała wstępna analiza gotowości, inny dobrowolny raport według VSME, a jeszcze inny pełna sprawozdawczość zgodna z ESRS i przygotowana do atestacji.

Nie należy również zamawiać wszystkich możliwych analiz przed ustaleniem, które zagadnienia są dla organizacji istotne. Właściwie przeprowadzona ocena podwójnej istotności pozwala skoncentrować pracę na informacjach rzeczywiście potrzebnych i ograniczyć zbieranie danych niemających znaczenia dla sprawozdawczości.

Najtańsza oferta nie zawsze oznacza najniższy koszt

Bardzo niska cena może oznaczać, że wykonawca przygotuje jedynie atrakcyjny graficznie dokument na podstawie informacji przekazanych przez klienta. Taki materiał może być przydatny komunikacyjnie, ale nie musi spełniać wymagań sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.

Przed wyborem wykonawcy należy sprawdzić, czy oferta obejmuje analizę podwójnej istotności, wsparcie w zbieraniu danych, metodologię obliczeń, zgodność z właściwym standardem, przygotowanie do atestacji oraz możliwość wykorzystania wypracowanego systemu w kolejnych latach.

Należy także zachować ostrożność wobec obietnic pełnej automatyzacji raportowania za pomocą sztucznej inteligencji. Narzędzia cyfrowe mogą usprawnić analizę dokumentów i opracowanie treści, ale nie zastąpią wiarygodnych danych źródłowych, decyzji kierownictwa, oceny eksperckiej ani niezależnej weryfikacji.

Ile zatem trzeba przygotować?

Dla mniejszej organizacji, która chce dobrowolnie uporządkować dane i przedstawić podstawowe informacje ESG, punktem wyjścia może być budżet liczony w kilkunastu lub kilkudziesięciu tysiącach złotych.

W przypadku dużego przedsiębiorstwa przygotowującego pierwszy pełny proces raportowania budżet może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. Im bardziej złożona struktura, większy łańcuch dostaw i słabsza jakość danych wejściowych, tym wyższy będzie rzeczywisty koszt.

Najważniejszym krokiem nie jest więc pytanie o cenę samego dokumentu, ale o koszt całego procesu: ustalenia obowiązku, zebrania danych, przeprowadzenia analiz, przygotowania sprawozdawczości i jej późniejszej weryfikacji.